Canh Châu

Tên khác: Chành châu, Trân châu, Kim châu, Tước mai đằng.

Tên khoa học: Sageretia theezans Brongn.

Họ: Táo ta (Rhamnaceae).

Đặc điểm phân bố.

Cây bụi, cao tới 1-2m, phân nhiều cành. Lá đơn có lá kèm, mọc so le, hình trứng, đầu hơi tù, dài 3-4cm, rộng khoảng 2cm, mép có răng cưa nhỏ, cuống lá ngắn. Hoa tự mọc thành bông ở đầu cành hay kẽ lá. Hoa nhỏ màu trắng, đều, lưỡng tính, 4-5 lá đài, 4-5 cánh hoa rời nhau 4-5 nhị, đế hoa hình chén, bầu ba ô, mỗi ô dựng một noãn. Quả hạch, khi chín sẫm.

Mọc hoang khắp nơi, hoặc trồng làm hàng rào.

Bộ phận dùng, chế biến, bảo quản.

Lá rễ, cành cây. Dùng tươi hoặc khô. Rễ cứng, màu đỏ. Thu hoạch lá vào mùa xuân hạ, rễ mùa thu đông.

Tính vị, tác dụng.

Vị đắng, hơi chua, tính mác. Lương huyết, thanh nhiệt, giải độc.

Công dụng, cách dùng, liều lượng.

Chữa ban sởi, đậu mùa, dư độc không phát ra được, kiết lỵ.

Ngày dùng 10-20g rễ khô, dạng thuốc sắc. Hoặc dùng lá tươi nấu nước tắm chữa lở ngứa, một số nơi nhân dân dùng làm lá nấu nước uống thay chè để phòng bệnh sởi, đậu.

- Bài thuốc chữa trẻ em mắc sởi, sốt, ho, khát nước:

Canh châu (cành và lá) 20g. Tầm gửi cây khế 18g, Sắn dây 400ml nước, còn 200ml, chia 2 lần uống trong ngày.

- Bài thuốc chữa ngoài da lở ngứa, mụn nhọt:

Canh chân 24g, Hạ khô thảo 20g, Bồ công anh 20g, rễ Cỏ xước 20g, lá Đơn đỏ 16g. Sắc và uống như trên.

Kiêng kỵ

Tỳ vị hàn, đại tiện lỏng, không nên dùng.

Canh Châu